گزنه «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی:

·         خواص داروئی:

کلیات گیاه شناسی

گزنه گیاهی است که از دوران ماقبل تاریخ نیز وجود داشته و مردم آن زمان از آن برای تغذیه استفاده می کردند و از خواص درمانی آن اطلاع داشته اند .
جالینوس حکیم که در قرن دوم میلادی زندگی می کرده آنرا برای رفع سرماخوردگی و بیماری دستگاه تنفسی بکار می برده است .
گزنه گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن چهار گوش بوده و بطور قائم تا ارتفاع یک متر بالا می رو د. این گیاه در خرابه ها ،‌باغها و نقاط مرطوب که چهارپایان از آن عبور می کنند بحالت خودرو میروید ریشه این گیاه خزنده بوده و در ناحیه ای که سبز می شود کم کم تمام منطقه را فرا می گیرد .
ساقه این گیاه را پرزها و تارهای مخروطی شکل پوشانده که در صورت لمس کردن ساقه بدست می چسبد و پوست را می گزد که تولید خارش و سوزش می کند و شاید به همین دلیل آنرا گزنه نامیده اند .
تخم آن نرم ، ریز و تیره رنگ و مانند تخم کتان است قسمت مورد استفاده این گیاه برگهای تازه ، ریشه ،شیره و دانه آن است .

ترکیبات شیمیایی:

گزنه دارای تانن ، لسیتین ،‌ اسید فورمیک ، نیترات پتاسیم و کلسیم است، ترکیبات آهن دارد ، و دارای ویتامین C و نوعی گلوکوزید است که پوست را قرمز می کند . از سرشاخه های این گیاه ماده قرمز رنگی بنام اورتی سین استخراج می شود .

خواص داروئی:

گزنه از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است .

 1.      گزنه مو را تقویت کرده و از ریزش موی سر جلوگیری می کند ، حتی در بعضی از موارد موی سر دوباره می روید . برای استفاده از این خاصیت 6 گرم سر شاخه ها و برگها و ریشه گزنه را بتنهایی و یا با 30 گرم چای کوهی در یک لیتر آبجوش ریخته و آنقدر بجوشانید تا حجم مایع به نصف برسد . شبها مقداری از این مایع را به سر بمالید و صبح بشوئید .

2.      برای براق شدن و جلا دادن به موها بعد از شستشوی سر موها را با چای گزنه ماساژ دهید . بدین منظور یک قاشق چایخوری برگ گزنه خشک را در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید بماند . ماساژ دادن با این چای ، شوره سر را برطرف می کند.

3.      دستگاه هاضمه را تقویت می کند.

4.      ادرار را زیاد می کند.

5.      برای درمان بیماری قند مفید است بدین منظور یک فنجان چای گزنه را سه بار در روز میل کنید .

6.      ترشح شیر را در زنان شیرده زیاد می کند .

7.      اخلاط خونی را برطرف می کند.

8.      بیماریهای پوستی را برطرف می کند .

9.      برای باز کردن عادت ماهیانه از دانه گزنه استفاده کنید .

10.   در درمان کم خونی موثر است و تعداد گلبولهای قرمز را زیاد می کند .

11.   اگر در ادرار خون وجود داشته باشد گزنه آنرا برطرف می کند .

12.   گزنه عرق آور است .

13.   پاک کننده اخلاط سینه ، ریه و معده است .

14.   نیروی جنسی را تقویت می کند .

15.   گرفتگیهای کبدی را رفع می کند .

16.   برای از بین بردن زگیل ، ضماد برگهای تازه آنرا روی زگیل بمالید .

17.   برای پاک کردن مثانه ، رفع عفونت مثانه و دفع سنگ از مثانه ، برگ گزنه را همراه با ریشه شیرین بیان دم کنید و بنوشید .

18.   برای التیام زخم ها و زخم های سرطانی از ضماد تخم گزنه مخلوط با عسل استفاده کنید .

19.   برای برطرف کردن کهیر از جوشانده گزنه به مقدار سه فنجان در روز بنوشید .

20.   درد نقرس را کاهش می دهد .

21.   برای برطرف کردن ناراحتی های زنانه قبل از عادت ماهیانه از چای گزنه استفاده کنید .

22.   ناراحتی های کلیه را برطرف می کند.

23.   ضماد آن درد عضلانی را برطرف می کند .

24.   کرم معده و روده را می کشد.

25.   درمان کننده بواسیر است .

26.   برای برطرف کردن درد رماتیسم ، برگهای تازه آنرا روی پوست بمالید .

طرز استفاده:

1.      دم کرده گزنه :مقدار 40 گرم برگ گزنه را در یک لیتر آبجوش ریخته و بمدت 10 دقیقه دم کنید . مقدار مصرف آن سه فنجان در روز بعد از غذاست .

2.      جوشانده گزنه :مقدار 30 گرم گزنه را در یک لیتر آب ریخته و بمدت 10 دقیقه آنرا بجوشانید . این جوشانده برای تصفیه خون مفید است . مقدار مصرف آن یک فنجان بین غذاها در روز است .

مضرات :گزنه اگر بیش از حد استفاده شود ممکن است برای روده ها و کلیه ها مضر باشد بنابراین بهتر است با صمغ عربی و کتیرا خورده شود .مقدار مصرف بیش از 10 گرم در روز ممکن است باعث بند آمدن ادرار شود . زنان باردار و کودکان باید از مصرف آن خورددی کنند .

شیرین بیان «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی

·         خواص داروئی

کلیات گیاه شناسی

شیرین بیان گیاه بومی مناطق مدیترانه است و در ایران در اکثر نقاط کشور می روید . شیرین بیان گیاهی است چند ساله و دارای ساقه ای بطول یک متر که در نواحی معتدل تا ارتفاع دو متر می رسد . برگهای آن مرکب از تعدادی برگچه های سبزرنگ می باشد . گلهای آن برنگ بنفش ، سفید . زرد است میوه آن مانند نیام و محتوی 5 تا 6 دانه می باشد .
ریشه شیرین بیان بطور خیلی عمیق در زمین فرو می رود . پوست ریشه قهوه ای سیر وس یاه است . مغز ریشه زرد رنگ بوده و طعم آن بسته بانواع مختلف تغییر می کند . مثلا شیرین بیان اسپانیا طعم ملایم دارد در حالیکه شیرین بیان یونان دارای طعم تلخ است .

ترکیبات شیمیایی

ریشه شیرین بیان دارای گلوکز ،‌ساکاروز ، آسپاراژین ، مواد آلبومیدی ،‌رزین و کمی اسانس میباشد . ماده اصلی که باعث شیرینی این گیاه است گلیسیرین خوانده می شود . در شیرین بیان ماده ای بنام لکوریتی جننی چالکون وجود دارد که خاصیت دفع اسپاسم عضلات را دراست .

خواص داروئی

شیرین بیان از مظر طب قدیم ایران معتدل است .
شیرین بیان را بصورت قطعات کوچک به قطر 0/5 سانتیمتر و طول 1/5 سانتیمتر بفروش می رسانند .

1.      مهمترین خاصیت شرین بیان که جدیدا کشف شده است و در آلمان و اروپا و آمریکا استفاده می شود درمان کننده زخم معده و سرطان معده است برای این منظور شربت شیرین بیان را تهیه کرده و هر روز بمقدر یک قاشق غذا خوری قبل از غذا به مریض بدهید و اگر این عمل را تا 4 ماه تکرار کنید شخص معالجه خواهد شد .

2.      برای تقویت عمومی بدن مفید است .

3.      خوردن آن از پیری جلوگیری می کند .

4.      برای نرم کردن سینه موثر است .

5.      زخم ها و تاول های پوست را با چای شیرین بیان شستشو دهید تا زود خوب شود .

6.      ملین است و معمولا آنرا با گیاهان دیگر مخلوط می کنند که انقباضات را کم می کند.

7.      مدر و عرق آور است .

8.      برای برطرف کردن زخم و التهاب دهان ریشه شیرین بیان را بمکید .

9.      سرفه را برطرف می کند .

10.   ورم معده را برطرف می کند .

11.   تنگی نفس را تسکین می دهد .

12.   برای درمان سوء هاضمه مفید است .

13.   برای از بین بردن نفخ شکم مفید است .

14.   چشم را تقویت کرده و رفع سردرد می کند برای این منظو از فرمول زیراستفاده کنید :2 گرم ریشه شیرین بیان را پودر کرده و با یک گرم شکر و یک گرم رازیانه مخلوط کنید سپس آنرا در آب خیس کرده و هر روز بخورید.

15.   برای درمان موخوره چای شیرین بیان را به سر بمالید .

16.   برای رفع بوی بد زیر بغل و پا از برگ های شیرین بیان پماد درست کرده و در این قسمت ها بگذارید .

طرز استفاده :دم کرده شیرین بیان : مقدر 50گرم ریشه بدون پوست شیرین بیان را آسیاب کرده و در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید مدت 10 دقیقه دم بکشد .
جوشانده شیرین بیان : 20 گرم ریشه شیرین بیان بدون پوست را آسیاب کرده و در 100 گرم آب ریخته و آنقدر بجوشانید که دو سوم آن باقی بماند .
شربت شیرین بیان : ریشه شیرین بیان بدون پوست را آسیاب کرده و با آب مخلوط کرده و آنقدر بجوشانید تا غلیظ شود
تکه های شیرین بیان : مانند آب نبات می توانید در دهان گذاشته و بمکید .
مضرات :استفاده زیاد از شیرین بیان برای طحال مضر است و اگر می خواهید از شیرین بیان برای برطرف کردن بیماری و برای مدت طولانی استفاده کنید بهتر است آنرا با کتیرا بخورید .

شوید «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی:

·         خواص داروئی:

·         طرز استفاده:

·         مضرات :

کلیات گیاه شناسی

 شوید گیاهی است یکساله یا دوساله که گاهی ارتفاع آن به یک متر نیز میرسد . ریشه آن راست و مخروطی شکل و سفید است . این گیاه در اکثر نقاط دنیا منجمله قسمتهای جنوب اروپا ،‌مصر ،‌آمریکا و چین پرورش داده می شود .
میوه شوید بیضوی ،‌مسطح وبه طول 4 میلیمتر و عرض 3 میلیمتر است . رنگ آن قهوه ای روشن و در سطح آن برجستگیهایی برنگ زرد و در کناره های آن لبه بال مانندی به رنگ زرد روشن دیده می شود .

ترکیبات شیمیایی:

تخم شوید دارای 3درصد روغن می باشد .

خواص داروئی:

تخم شوید اثرات درمانی زیادی دارد منجمله بعنوان ضد تشنج ،‌ضد درد، نفخ شکم ، ادرار آور و برای تقویت معده بکار می رود .
برای کسانیکه اشتهای زیادی به غذا ندارند و لاغر هستند تخم شوید بهترین دارو است زیرا اشتها را زیاد کرده معده را تقویت می کند و انرژی به بدن می دهد . تخم شوید را می توان برای ناراحتی معده ، بی خوابی و ضد گاز معده بکار برد . خانمهای شیر ده که شیر آنها کم است باید حتما روزی چند بار دم کرده تخم شوید بخورند و یا در غذای خود مصرف کنند که بطور معجزه آسائی شیر آنها زیاد خواهد شد .
طب گیاهی ایران خواص زیادی را برای شوید قائل است مثلا در مورد درد شدید و ورم معده از دم کرده شوید استفاده می کردند که اثر تسکین فوری دارد .

از شوید برای دل درد در حیوانات نیز استفاده می شود ودام داران قدیم بخوبی به این موضوع واقف بودند . مثلا برای گوسفند و بز کافی است که مقدار 30 گرم تخم شوید به آنها داد که نفخ و دل درد را ساکت کنند .
در مورد بیمارانی که مبتلا به استفراغ شدید هستند و هیچ غذایی حتی آب را نمی توانند در معده خود نگاهدارند بهترین درمان شوید است . این نوع بیماران باید دم کرده شوید را آهسته آهسته بنوشند .
در چین ،حتی شوید را برای کمردردهایی که بعلت انقباض عضلانی باشد بکار میبرند .
یک نسخه قدیمی چینی برای باد فتق نیز از تخم شوید استفاده می کنند

طرز استفاده:

برای باد فتق که از تخم شوید استفاده می کنند دستور آن باین صورت است که باید حدود 40 گرم تخم شوید را بو دهید تا کاملا قهو ه ای شود سپس آنرا کاملا آسیاب کنید تا بصورت پودر در آید و بعدا آنرا با سرکه سیب مخلوط کرده و میل کنید .

مضرات :

مضرات خاصی برای آن بیان نشده است.

گشنیز «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی:

·         خواص داروئی:

·         خواص برگ وساقه گشنیز:

کلیات گیاه شناسی

 گشنیز گیاه بومی جنوب اروپا و مناطق مدیترانه است . دربیشتر نقاط ایران نیز می روید . از زمانهای قدیم وجود داشته و حتی مورد مصرف مصری ها بوده است .بقراط این گیاه را می شناخته و برای درمان بیماریهای مختلف از آن استفاده می کرده است . در قرون وسطی ضعف جنسی را با گشنیز درمان می کردند .
گشنیز گیاهی است علفی و یکساله ، برنگ سبز که ارتفاع آن تا 80 سانتیمتر نیز می رسد . برگهای آن به دو شکل ظاهر می شود آنهائی که در قاعده ساقه وجود دارد بشکل دندانه دار و دیگری در طول ساقه که باریک و نخی شکل می باشند .
قسمت مورد استفاده گیاه ،‌ساقه و برگ و میوه آن است . میوه گشنیز گرد و برنگ زرد می باشد . بوی تازه آن مطبوع نبوده و تقریبا بد بو است ولی بر اثر خشک شدن این بو از بین رفته و خوشبو می شود . حتی نام لاتین گشنیز از لغت یونانی Korio مشتق شده که به معنی بد بو است .

ترکیبات شیمیایی:

در یکصد گرم گشنیز مواد زیر وجود دارد:

مواد چرب گشنیز مرکب از اسید اولئیک ، اسید پالمتیک ، اسید لینولئیک و اسید پتروسه لینیک است .در برگهای خشک گشنیز مقدر زیادی ویتامین A,C یافت می شود .

خواص داروئی:

خواص گشنیز طبی :گشنیز و تخم گشنیز از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است .
خواص تخم گشنیز بقرار زیر است .

1.      تخم گشنیز را پودر کرده و با نسبت مساوی با شکر و یا عسل مخلوط کنید برای تقویت بدن بسیار مفید است .

2.      معده را تقویت می کند .

3.      خوذن تخم گشنیز با غذا به هضم غذا کمک می کند .

4.      ادرار آور است .

5.      قاعده آور است.

6.      کرم های معده و روده را از بین می برد .

7.      برای برطرف کردن تب تیفوئید مفید است .

8.      خاصیت ضد باکتری درد و بیماریهای عفونی روده را برطرف می کند.

9.      تب های نوبه ای را از بین می برد.

10.   برای نرم کردن سینه از جوشانده تخم گشنیز استفاده کنید.

11.   جوشانده تخم گشنیز خواب آور است .

12.   زکام را برطرف می کند .

13.   تخم گشنیز شیر را در مادران شیر ده زیاد می کند.

14.   برای تسکین درد دندان تخم گشنیز بجوید .

15.   تقویت کننده قلب است .

16.   جوشانده تخم گشنیز یا خوردن تخم گشنیز بوداده اسهال خونی را برطرف می کند.

خواص برگ وساقه گشنیز:

1.      آّ گشنیز خواب آور است .

2.      مسکن و آرام کننده است .

3.      مسمومیت های حاصله از مواد پروتئینی را برطرف می کند .

4.      با غذا گشنیز بخورید تا از ترش شدن غذا جلوگیری کند .

5.      تشنگی را برطرف می کند .

6.      طحال را تمیز و تقویت می کند .

7.      برای فتق مفید است .

8.      برای برطرف کردن بوی بد دهان سوپ گشنیز بخورید.

9.      دل درد را برطرف می کند.

طرز استفاده: فرمول برطرف کردن بواسیر:حدود 10 گرم تخم گشنیز را در ماهی تابه ریخته و بو بدهید تا رنگ آن قهوه ای شود سپس آنرا پودر کنید و با سرکه مخلوط کرده وچند روز آب انرابنوشید تا بواسیر از بین برود .برای برطرف کردن دندان دردحدود 10 گرم تخم شگنیز را در چهار لیتر آب ریخته و بگذاریدبجوشد تا حجم آن به یک لیتر برسد آنرا کمی سرد کنید و در دهان مزمزه کنید تا درد دندان برطرف شود.
برای شستن دهان و دندان یک قاشق چایخوری پودر تخم گشنیز را در یک لیوان آّ ب جوش ریخته و بمدت 5 دقیقه دم کنید سپس آنرا برای شستن دهان ،‌دندان و گلوغرغره کنید.
گشنیزاگر به اندازه بکار رود هیج گونه ضرری ندارد ولی مصرف زیاد از حد آن تولید مستی توام با خستگی شدید می کند و گاهی به خوابی عمیق و گنگی و بی حسی منجر می شود .
تخم گشنیز را می توانید از فروشگاههای گیاهان دارویی و یا ایرانی و یا چینی خریداری کنید . چینی ها گشنیز را جعفری چینی Chinese Parsley می نامند .

نعناع «داروئی»

کلیات گیاه شناسی

نعناع گیاهی است علفی و چند ساله که علاوه بر ساقه زیر زمینی که گیاه را در خاک مستقر می سازد دارای ساقه هوایی نیز هست . تز محل گره های ساقه که در تماس با زمین است ریشه های خارج شده که ساقه جدید را درست می کند بنابراین اگر شما فقط یک ساقه نعناع در باغچه خود بکارید بزودی تمام باغچه شما پر از نعناع می شود .برگهای نعناع بیضی شکل ، نوک تیز و دندانه دار می باشند . گلهای آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز ،ارغوانی یا سفید باشد . نعناع در مناطق معتدل و آفتاب گیر بخوبی رشد می کند .نعناع از قدیم الایام بعنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی های دستگاه گوارش بکار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته های خود یاد کرده است در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماریها و برای التیام زخم ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می شود.

ترکیبات شیمیایی: نعناع دارای ماده ای بنام منتول می باشد که ایجاد احساس خنکی در دهان می کند . مقدار منتول در نعناع بسته به نوع آن از 35% تا 55% تغییر می کند که البته اگر نعناع دیر کنده شود مقدار منتول آن تا حدود 30% پائین می آید .
خواص داروئی: نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی تر است . از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهیه می کنند که مصارف طبی مختلفی درد.

1.      نعناع باد شکن است و گاز معده و روده را از بین می برد .

2.      نعناع تقویت کننده معده وبدن است.

3.      نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است.

4.      یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می کند.

5.      نعناع مسکن ،آرام بخش و قاعده آور است.

6.      استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می کند.

7.      نعناع درمان سرماخوردگی و آنفوانزا می باشد.

8.      نعناع ناراحتی های عصبی را برطرف می کند.

9.      برای تسکین درد دندان نعناع را دردهان گذاشته و بجوید.

10.   آشامیدن چای نعناع و یا عصاره نعناع خونریزی سینه را قطع می کند.

11.   کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می برد.

12.   نعناع کرم های روده و معده را می کشد.

13.   برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با آّب انار ترش بخورید.

14.   نعناع ادرار را زیاد می کند .

15.   برای رفع قولنح و دردهای روده معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید.

16.   برای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید .

17.   نعناع معرق است بنابراین تب را پائین می آورد.

18.   در هنگام سرماخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید.

19.   یکی از فرآورده های نعناع اسانس نعناع است که از تقطیر برگ و سرشاخه های گلدار نعناع تحت اثر بخار آب تهیه می شود و دارای 50% تا 70 % منتول می باشد . اسانس نعناع که در کشور انگلستان تهیه می شود شهرت خاصی درد . این اسانس بعنوان تقویت کننده معده بادشکن ، ضد عفونی کننده ،رفع دل پیچه بچه ها و اسهال بکار می رود برای استفاده از اسانس نعناع کافی است که مقدار یک تا سه قطره آنرا با یک لیوان آب و یا نوشابه مخلوط کرده و بنوشید .

20.   اسانس نعناع را نباید بمقدار زیاد برای کودکان و نوزادان استفاده کرد زیرا روی حرکات تنفسی و قلب اثر گذاشته و ممکن است که خطرناک باشد.

21.   اگر اسانس نعناع به مقدر زیاد مصرف شود فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع ، استفراغ و درد معده و حرکات دری را از بین می برد .

22.   برای رفع سردردهای میگرنی می توان پمادی بصورت زیر تهیه کرد و در نقطه ای که درد می کند بمالید.

برای ضد عفونی کردن بینی محلولی بصورت زیر تهیه کرده و بمقدار پنج قطره در هر سوراخ بینی بچکانید .

1.      اگر بدن شما خارش دارد مقدار 2 گرم اسانس نعناع را در 50 گرم وازلین ریخته ، خوب با هم مخلوط کرده و در محل خارش بمالید اگر از بیماری رماتیسم و آرتروز رنج می برید از روغن نعناع استفاده کنید طرز استفاده از آن به این صورت است که 2 قطره روغن نعناع را با یک قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط کرده و محل های دردناک را با آن ماساژ دهید .

2.      برای رفع سردرد از کمپرس نعناع استفاده کنید بدین ترتیب که 10قطره روغن نعناع را با یک لیوان آب سرد مخلوط کرده و در یک کاسه بریزید سپس یک پارچه که باندازه پیشانی باشد در آن فرو برده آب اضافی آنرا بگیرید و روی پیشانی و شقیقه ها بگذارید تا سردرد برطرف شود.

3.      نعناع بهترین دوست کبد است . کبد را تمیز کرده و صفرا را رقیق می کند و کلسترول خون را پائین می آورد .برای این مورد چای نعناع را قبل از غذا بنوشید.

4.      نعناع با تمام خواصی که گفته شد اگر زیادمصرف شود سیستم گوارشی را تحریک می کند اگر شما دو تا سه فنجام چای نعناع در روز بنوشید بهتر است که بعد از دو هفته چند روزی آنرا قطع کرده و دوباره شروع کنید.

طرز استفاده: در قسمت بالا توضیح داده شد.
مضرات : مضرات خاصی برای آن بیان نشده است .

کدو «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی:

·         خواص داروئی:

کلیات گیاه شناسی

کدو گیاهی است یکساله و خزنده که برگهای آن بشکل قلب و پهن و پوشیده از کرک ریز می باشد . گلهای زرد رنگ است و گل نر و گل ماده آن روی یک پایه قرار درد . ریشه آن باریک و بلند ، کمی شیرین و خوردن جوشانده آن مستی آور است . کدو انواع مختلف دارد مانند کدوی حلوایی ، کدوی تنبل یا کدوی زرد ،کدوی خورشی یا کدوی سبز .
نوعی از کدوی حلوایی در کانادا و آمریکا و بعضی نقاط دنیا می روید که بسیار بزرگ می شود و گاهی وزن آن به 60 کیلوگرم نیز می رسد . در آمریکا و کانادا این کدوها را برای شب هالوین بکار میئبرند و با آن کیک درست می کنند .

ترکیبات شیمیایی:

در یکصد گرم کدو مواد زیرا را می توان یافت :

خواص داروئی:

خواص کدو و تخم کدو :کدو از لحاظ طب قدیم ایران سرد و تر یعنی خنک کننده و مرطوب کننده است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می کند . کدو هم مانند بادمجان چون دارای کالری است بنابراین مهمترین غذا برای کسانی است که می خواهند وزن کم کنند .

1.      تخم کدوی خام اثر دفع کرم روده دارد و چون سمی نیست اطفال نیز می توانند از آن استفاده کنند . برای این منظور باید مقدر 50 گرم تخم کدو را پودر کرده و با عسل مخلوط نموده و مصرف کنید و باید بعد از چهار ساعت یک مسهل مانند روغن کرچک بخورید که کرمها را دفع کند .

2.      کدو اثر ملین ، مدر و رفع یبوست و رفع سوء هاضمه را دارد.

3.      به اشخاصی که تب دارند کدو می دهند تا تب پائین آورد .

4.      کدو برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی غذای خوبی است .

5.      کدو خونساز است و برای استفاده از این خاصیت کدو باید آنرا همراه با آب غوره و یا سرکه در روغن زیتون پخت و مصرف نمود .

6.      برای رفع دندان درد آب کدو قرقره کنید.

7.      برای درمان گوش درد چند قطره آب کدو در گوش بچکانید .

8.      برای برطرف کردن التهاب معده ، کبد و کلیه کدوی پخته را روی این اعضاء بگذارید.

9.      پوست کدو را خشک کنید خوردن آن درمان بواسیر و خونریزی معده و روده است .

10.   تخم کدو درمان کننده سرفه و برطرف کننده اخلاط خون است .

11.   برای زخم روده ها و مثانه و سوزش مجرای ادرار تخم کدو مصرف کنید .

12.   روغن تخم کدو برای رفع تب و دل پیچه مفید است .

13.   کدو و تخم کدو هر دو برای پیشگیری سرطان مفید می باشند .

14.   تخم کدو علاج کننده سرطان پروستات و برطرف کننده ورم پروستات می باشد در مادران بالاتر از سن چهل معمولا غده پروستات شروع به بزرگ شدن می کند و بنابراین این اشخاص باید چند روز در هفته کدو حلوایی یا تخم کدو بخورند .

15.   کدو و تخم کدو در پیشگیری سرطان ریه بسیار موثر است و اشخاص سیگاری و حتی آنهائیکه با این اشخاص زندگی می کنند و باصطلاح سیگاری دست دوم هستند برای اینکه مریض نشوند باید از کدو استفاده کنند .

در صد گرم تخم کدو مواد زیر موجود است :

مضرات :همانطور که گفته شد کدو سرد است و در خوردن کدو در مناطق حاره و گرم سیر بسیار مفید است و بدن را سالم نگاه می درد .
کدو برای کسانیکه طبع سرد دارند و یا در مناطق سردسیر زندگی می کنند خوب نیست زیرا ایجاد نفخ وسنگینی و درد معده می کنند .و بنابراین اشخاص اگر بخواهند کدو بخورند حتما باید آنرا با ادویه های گرم مانند خردل و سیر و فلفل و نعناع بخورند .

جعفری «داروئی»

کلیات گیاه شناسی

جعفری گیاهی است علفی ، دوساله و معطر که ارتفاع آن تا 70 سانتیمتر می رسد . برگهای آن برنگ سبز تیره و دارای بریدگیهای لوزی یا مثلث شکل با تقسیمات رفعی است . گلهای جعفری کوچک برنگ مایل به سبز و بصورت چتر یم باشد میوه آن کوچک به درازای 2 میلیمتر و به قطر یک میلیمتر و دارای بوئی معطر است.

ترکیبات شیمیایی

از برگ و تخم جعفری بوسیله تقطیر با بخار اسانسی گرفته می شود که بسیار معطر است و ر غذاها بکار می رود . اسانس برگ جعفری چون به مقدار بسیار کم بدست می آید گران است . اسانس تخم جعفری کمی بوی تلخ درد که زیاد مرغوب نیست . از 100 کیلوگرم تخم جعفری حدود 2 کیلوگرم اسانس بست می آید که از آن در صنعت عطر سازی و کنسروسازی استفاده بعمل میآید . ریشه جعفری معطر طعم آن تقریبا مانند برگ آن است .
در صد گرم برگ جعفری مواد زیر موجود است :

خواص داروئی: خواص تخم جعفری تخم جعفری از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است .

1.      ضد نفخ شکم است .

2.      شریان ها و رگ ها راتمیز می کند .

3.      ادرار آور و قاعده آرو است .

4.      برای درمان تب نوبه بکارمی رود .

5.      در قدیم الایم برای سقط جنین شیاف تخم جعفری را در داخل مهبل قرار می دادند.

خواص ریشه جعفری

1.      ریشه جعفری اشتها آور است .

2.      ادرار آور و قاعده آرو است .

3.      سنگ کلیه را دفع می کند .

4.      برای درمان اسهال باید 20 گرم ریشه جعفری را در یک لیتر آب دم کرده و تنقیه کنید .

5.      دم کرده ریشه جعفری برای درمان تنگی نفس بکار می رود.

6.      برای درمان سرخک مفید است .

خواص برگ و ساقه جعفری

1.      برای رفع لکه ها و جوش های صورت دم کرده جعفری را روی پوست صورت بمالید .

2.      برای روشن شدن رنگ پوست مقداری جعفری را در نیم لیتر آب به مدت 5 دقیقه بجوشانید و صبح وشب صورت خود را با آن بشوئید بعد از یک هفته پوست صورت شما روشن می شود.

3.      دم کرده جعفری د تب است .

4.      دم کرده برگ جعفری برای بواسیر و سنگ کلیه مفید است .

5.      خوردن چای جعفری به هضم غذا کمک می کند .

6.      بعد از خوردن سیر برای برطرف کردن بوی دهان جعفری بجوید.

7.      جعفزی نفس را خوشبو می کند.

8.      برای درمان ضرب خوردگی و خون مردگی له شده برگ و ساقه جعفری را روی عضو ضرب دیده بگذارید .

مضرات : مضرات خاصی برای آن بیان نشده است .

پرتقال «داروئی»

·         کلیات گیاه شناسی

·         ترکیبات شیمیایی

·         خواص داروئی

·         مضرات

کلیات گیاه شناسی

 پرتقال درخت کوچکی است دارای برگهای سبز و گلهای سفید پوست پرتقال نارنجی رنگ ، کمی ناصاف و میوه آن بسته بانواع مختلف شیرین و ترش ، زرد رنگ و یا قرمز می باشد .پرتقال یکی از قدیمی ترین میوه هایی است که بشر از آن استفاده می کرده است و در حدود 500 سال قبل از میلاد مسیح کنفوسیوس از آن نام برده است .در حال حاضر بیشتر از 200 نوع پرتقال در آمریکا کشت می شود و آمریکا نصف کل محصول پرتقال دنیا را تولید می کند .پرتقال اولیه ، کوچک ، تلخ و پر از هسته بوده است که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت تر و شیرین تر شده است .پرتقال ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس از آنجا به نقاط دیگردنیا راه یافت .

ترکیبات شیمیایی

پرتقال یکی از غنی ترین منابع ویتامین C می باشد . البته باید دقت کرد که ویتامین C در اثر سرما و گرمای زیاد از بین می رود . اسانسی که از گلهای پرتقال گرفته می شود بنام روغن نرولی Neroli Oil معروف است که دریاب وئی بسیار مطبوع بوده و خیلی گران است و در عطر سازی از آن استفاده می شود .

خواص داروئی

موسسه مبارزه با بیماری سرطان آمریکا چندین سال پیش در اثر مطالعات زیاد دریافت که علت اینکه سرطان معده در آمریکا کمتر از نقاط دیگر است این است که مردم آمریکا در تمام مدت سال پرتقال مصرف می کنند . البته شاید علت آن وجود ویتامین C در پرتقال است .

1.      دانشمندان سوئدی کشف کرده اند که خوردن پرتقال از سرطان لوزالمعده جلوگیری می کند .

2.      خوردن پرتقال کلسترول را پائین می آورد .

3.      پوست سفید پرتقال و ورقه های نازک بین قسمت های داخل پرتقال بهترین دارو برای کاهش کلسترول خون است .

4.      اسانس پرتقال ضد عفونت های میکربی است .

5.      پرتقال مقوی معده و ضد گاز معده است .

6.      پرتقال ضد سم ، ادرار آور و نرم کننده سینه و ضد استفراغ است .

7.      جوشانده برگهای پرتقال برای شست وشوی ورم ها و کاهش درد مفید است .

8.      خوردن پرتقال ضد اسپاسم و آرام بخش است .

9.      اسانس پرتقال را برای ضد عفونی کردن بکار می برند .

10.   پرتقال خون را تمیز می کند .

11.   برای برطرف کرده چین و چروک صورت وشادابی آن قسمت خوراکی پرتقال را روی صورت بمالید و بعد از 15 دقیقه با آب بشوئید .

12.   از پرتقال برای کم کردن وزن می توانید استفاده کنید . طرز استفاده بدین صورت است که یک عدد پرتقال و 3 عدد لیموترش را پوست کنده و به قطعات کوچک تقسیم کنید بعد آنرا داخل دیگی ریخته و بان نیم لیتر آب اضافه کنید و بمدت 10 دقیقه بجوشانید . سپس سه قاشق عسل بان اضافه کرده و مجددا بمدت 5 دقیقه بجوشانید و آنرا صاف کنید . از این شربت 3فنجان در روز بنوشید . تا وزن شما بمقدار ایده آل داراید .

13.   پرتقال گرچه اسیدی است ولی خاصی قلیایی به بدن می دهد و برای کسانیکه گوشت زیاد مصرف می کنند و بدنشان اسیدی شده است مفید است .

14.   برای استفاده بیشتر از مواد غذای پرتقال بهتر است که پوست زردرنگ آنرا بگیرید و با پوست سفید و پره های داخل آن بخورید زیرا در پوست سفید آن مواد معدنی زیادی وجود دارد که اثر اسید موجود در پرتقال را خنثی می کند .

 نکته

خواص گفته شده فقط منحصربه پرتقال رسیده می باشد وآب پرتقال موجود در فروشگاهها و سوپر مارکت ها این خواص را ندارند .

مضرات

مضرات خاصی برای آن بیان نشده است .

برنج «داروئی»

کلیات گیاه شناسی

 برنج گیاهی است یکسله که ارتفاع آن تا 1/5 متر میرسد ودر مناطق گرم و مرطوب و پرآب می روید . ساقه آن راست و برگهای آن بزرگ و نوک تیز است . هر سنبلک برنج دارای دنباله کوتاه و یک گل درد . میوه آن بشکل خوشه ای متشکل از سنبلک ها درانتهای ساقه قرار درد و یک دانه برنج در آن است شلتوک می نامند . برنج از غلات مهم است و تقریبا غذای اصلی نصف مردم کره زمین می باشد و منشا برنج از آسیا است و در حدود 3000 سال قبل از میلاد در هند و چین زراعت می شده است . برنج بعدا از آسیا به ژاپن ، سبلان و دیگر نقاط استوایی کره زمین راه یافت و در قرت هفتم میلادی مصریان نیز شروع به کشت آن کردند .برنج انواع مختلف درد و این انواع را تا حدود 150 نوع مختلف تخمین می زنند . نمونه های مرغوب آن در شمال و جنوب ایران و نواحی گرمسیر فارس و اصفهان کاشته می شود .

بطور کلی دو نوع برنج وجود دارد :

نوعی که دانه آن دراز و کشیده و باریک است که بنام برنج صدری معروف است و دیگری که دانه آن ریز و گرد می باشد و بنام برنج چینی یا ژاپنی شهرت درد .آن نوع برنجی که ایرانیان و مردم بیشتر کشورها مصرف می کنند برنجی است که شلتوک و پوسته خارجی آن گرفته شده است . رنگ اصلی برنج وقتیکه در پوسته است قهوه ای است و بنام برنج قهوه ای Brown Rice نامیده می شود .برای بدست آوردن برنج سفید ،دانه های برنج را در دستگاههای مخصوصی می ریزند و این دستگاهها پوسته خارجی برنج را از آن جدا کرده و سپس با اصطکاک دادم برنج بدون پوسته با یکدیگر غشای خارجی آن نیز از بین می رود و برنج برنگ سفید و شفاف بدست می آید که عاری از ویتامین ب 1 است و اشخاصی که منحصرا از برنج تغذیه می کنند و غذای دیگری مصرف نمی کنند به بیماری بری بری Beri-Beriدچار می شوند .

بنابراین برای استفاده از تمام ویتامین ها و مواد معدنی برنج بهتر است که از برنج قهو های که غشاء خارجی آن گرفته نشده است استفاده کرد ولی البته باید توجه داشت که هضم برنج قهوه ای کمی مشکل تر از هضم برنج سفید می باشد . یکیدیگر از انواع برنج نوع وحشی از آن است که سیاه رنگ و باریک تر و دراز تر از برنج صدری است . این نوع برنج هم دارای مواد معدنی و ویتامین های بیشمار است ولی البته هضم آن کمی مشکل است وبهتر است که مخلوط با برنج سفید بکار برده شود .

ترکیبات شیمیایی

در برنج ماده ای بنام اوریدین Oridine وجود دارد که خاصیت ضد التهاب عصبی را دراست . برنج از لحاظ مواد غذایی بسیار غنی است . البته همانطور که گفته شد هنگانیکه پوسته قهوه ای آنرا می گیرند مقداری از ویتامین های خود را از دست می دهد . در جدول زیر واد موجود در صد گرم برنج قهو ه ای و برنج سفید با هم مقایسه شده است.

همانطور که دیده می شود مقدار ویتامنی B1 در برنج سفید شده یک ششم و ویتامین B2 نصف و ویتامین B3 بمقدار یک سوم برنج قهو ه ای یم باشد و مواد معدنی آن بمقدر بسیار زیادی کاهش می یابد .پوست و یا شلتوک برنج که در مراحل کوبیدن از آن جدا می شود سبوس برنج Rice Bran نامیده می شود که آنهم منبع ویتامین ها و مواد معدنی است .در صد گرم سبوس برنج مواد زیر وجود دارد :

غشای قهو ه ای رنگ برنج نیز که در اثر بهم سائیدن در دستگاههای مخصوص و یا در موقع شستن زیاد از برنج جدا می شود سرشار از ویتامین ها و مواد معدنی و پروتئین است . جدول زیر مقدار مواد موجود در صد گرم این غشای قهو ه ای رنگ را نشان میدهد .

خواص داروئی: برنج از نظر طب ایرانی ،معتدل و خشک است البه بستگی درد آنرا چگونه درست کنید برنج آبکش شده سرد است و آب آن گرم در حالیکه برنج کته شده گرم است .برنج دارای ماده ای بنام Amidon می باشد ولی از نظر اینکه ماده گلوتن آن کم است یعنی کاملا بهم نمی چسبد نان درست کردن از آن کمی مشکل است . در خاور دور از برنج نوعی الکل درست می کنند که بنام ساکه معروف است که سمیت آن از الکل معمولی کمتر است و بمصرف دارویی می رسد . برنج غیر از اینکه یک غذای سهل الهضم است بسیار مقوی است و ضمنا خواص درمانی بسیاری را دراست که به تعدای از آن اشاره می شود .

 1.      برنج قهو ه ای خاصیت ضد التهاب عصبی را درد .

2.      خوردن برنج تحریکات معده و روده را کم می کند .

3.      از جوانه برنج نوعی مالت تهیه می شود که بعنوان مقوی معده بکار می رود .

4.      اگر برنج را در آب بپزید آب درمان کننده اسهال و اسهال خونی است .آب برنج را می توان به اطفال شیرخوار نیز داد .

5.      برای شست و شوی زخم ها از آب برنج استفاده کنید .

6.      آب برنج را می توان برای درمان ورم های روده ای و استفراغهای خونی بکار برد .

7.      دم کرده ریشه و ساقه های زیر زمینی برنج برای زیاد شدن ترشحات ادرار مصرف می شود .

8.      برای درمان تب ، بدن و سر را با در برنج کمپرس کنید .

9.      برنج خواب آور است .

10.   برنج تشنگی را برطرف می کند .

11.   زیاده روی در خوردن برنج موجب ازدیاد وزن می شود .

12.   خوردن برنج تولید اسپرم می کند .

13.   برنج را اگر با شیر و شکر مخلوط کنید و بخورید بسیار مقوی است و نیروی جنسی را تقویت می کند .

14.   برای برطرف کردن دل بهم خوردگی و استفراغ برنج را با دوغ تازه بخورید .

15.   اگر برنج سفید را در آّب خیس کنید آب آن برای درمان اسهال و قطع قاعدگی مفید است .

16.   آب جوشانده برنج را که آبکش می کنید دور نریزید با این آب جواهرات خود را بشوئید که آنها را جلا می دهد.

17.   برای رفع التهاب پوست ، در برنج را با نشاسته یا پودر تالک مخلوط کرده و به پوست بمالید .

18.   دانشمندان ثابت کرده اند که خوردن برنج برای درمان فشار خون بسیار مفید است .

19.   خوردن برنج ، قند خون را در حالت تعادل نگاه می دارد .

20.   یکی از اطباء آمریکایی رژیم برنج را برای درمان فشار خون توصیه می کند او به بیماران تائید می کند که برنج بدون نمک همراه با میوه های مختلف بخورند . البته هنوز دانشمندان نمی دانند که در برنج چه ماده ای وجود دارد که باعث پائین رفتن فشار خون می شود .

21.   رژیم برنج برای اختلالات کلیوی مفید است .

22.   رژیم برنج برای مبتلایان به بیماری سورای سیس Psorasis نیز بسیار مفید است .

طرز استفاده: در قسمت بالا توضیح داده شده است.

مضرات : مضرات خاصی برای آن بیان نشده است .

بادمجان «داروئی»

کلیات گیاه شناسی

این گیاه که بعربی بادنجان نامیده می شود گیاهی است یکساله و دارای ساقه نسبتا ضخیم و پوشیده از کرک .ارتفاع ساقه آن تا 70 سانتیمتر می رسد . برگهای آن بیضی شکل با نوک باریک و گلهای آن بنفش رنگ است . میوه این گیاه دراز و باریک و یا گرد ، برنگهای بنفش ، سیاه ، زرد و سفید دیده می شود . بادمجان متعلق به خانواده سیب زمینی است از زمانهای بسیار قدیم در هند کشت می شده است و از آنجا به نقاط دیگر جهان راه یافته است . چین از قرن نهم هجری شروع به کشت و زرع آن کرد . تجار انگلیسی این گیاه را در قرن هفدهم میلادی از گینه ودر انگلستان کردند و آنرا بنام کدوی گینه ای مینامیدند .بادمجان در تمام مدت سال وجود دارد و در آمریکا ، ایالات فلوریدا ، تگزاس ، لویزیانا و نیوجرسی بیشتر محصول بادمجان آمریکا را کشت می کنند .

ترکیبات شیمیایی: همانطور که در جدول زیر دیده می شود بادمجان دارای ویتامین های A.B.C و مواد معدنی زیادی است .د صد گرم بادمجان مواد زیر موجود است :